Từ 1/3/2010 sẽ thực hiện giá điện bình quân là 1.058 đồng/kWh. Bãi bỏ giảm giá điện cho các đơn vị sản xuất 1 ca.
Thủ tướng Chính phủ vừa có quyết định điều chỉnh giá bán điện năm 2010 theo nguyên tắc tiệm cận dần tới giá thành sản xuất, kinh doanh điện. Theo đó, từ 1/3/2010 sẽ thực hiện giá điện bình quân là 1.058 đồng/kWh, tăng 6,8% so với giá thực hiện năm 2009. Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc phỏng vấn Thứ trưởng Đỗ Hữu Hào về vấn đề này.
Thưa Thứ trưởng, hiện nay có nhiều ý kiến băn khoăn vì nền kinh tế đang gặp nhiều khó khăn, giá cả các mặt hàng đang tăng mạnh thì Chính phủ lại quyết định tăng giá điện? Thứ trưởng có ý kiến gì về vấn đề này.
Thứ trưởng Đỗ Hữu Hào: Thực tế, so với khu vực, giá điện ở Việt Nam vẫn rất thấp. Mấy năm gần đây, giá điện bắt đầu tăng nhưng do tỷ giá ngoại tệ cũng tăng cao làm cho chi phí sản xuất và mua điện năm 2009 tăng gần 800 tỷ đồng so với năm 2008. Trong khi đó, thu nhập của người dân còn thấp nên Chính phủ vẫn có chủ trương hỗ trợ giá điện cho nông thôn, vùng sâu vùng xa và người nghèo. Đó là một trong những lý do khiến các dự án điện rất khó kêu gọi đầu tư hoặc vay vốn để thực hiện dự án, trong khi nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng mạnh. Dự kiến năm 2010, các chi phí đầu vào cho sản xuất, kinh doanh điện sẽ tiếp tục tăng cao do giá than, khí, dầu đều tăng; mức lương tối thiểu cũng được điều chỉnh tăng lên làm tăng chi phí ở tất cả các khâu. Tỷ trọng các nguồn thuỷ điện giá rẻ ngày càng giảm, trong khi tỷ trọng các nguồn điện mới có giá cao ngày càng tăng, nhu cầu đầu tư vào nguồn lưới điện tăng rất lớn nhằm đảm bảo cung cấp điện ổn định đáp ứng nhu cầu sử dụng điện tăng với tốc độ cao…Do vậy nếu không điều chỉnh kịp thời giá điện thì ngành điện khó có thể huy động đủ vốn đáp ứng nhu cầu đầu tư cho các công trình điện mới, sẽ ảnh hưởng đến an ninh cung cấp điện. Để đảm bảo đủ điện cho đời sống và nền kinh tế, Chính phủ đã có chủ trương phải đưa giá điện tiệm cận dần với giá thị trường nhằm khuyến khích đầu tư vào ngành điện.
Nội dung chính của việc tăng giá điện lần này như thế nào, thưa Thứ trưởng?
Thứ trưởng Đỗ Hữu Hào: Giá bán điện cho các nhóm đối tượng khách hàng dựa trên nguyên tắc xóa bỏ dần bù chéo từ điện sản xuất cho điện sinh hoạt. Cụ thể, giá bán điện cho các ngành sản xuất tăng 6,3%, thấp hơn mức tăng giá điện bình quân. Giá điện bình quân cho sinh hoạt bậc thang tăng 6,8%, bằng giá điện bình quân. Giá điện cho cơ quan hành chính sự nghiệp và kinh doanh lần lượt có tỷ lệ tăng là 6,1% và 6,3%.
Riêng với giá điện sinh họat, bậc thang đầu tiên (0-50 kWh) vẫn giữ nguyên mức giá 600 đồng/kWh để hỗ trợ cho hộ nghèo và có thu nhập thấp. Ở mức này nhà nước phải bù giá 43%. Tới bậc thang thứ hai (51 — 100 kWh) được giữ bằng giá thành bình quân, không có lợi nhuận. Mức giá của các bậc thang tiếp theo được điều chỉnh cao hơn để đảm bảo bù chéo lẫn nhau giữa các bậc thang, đảm bảo giá bán lẻ điện bình quân sinh hoạt bậc thang tăng 6,8%.
Biểu giá điện năm 2010 tiếp tục áp dụng giá điện giờ cao điểm sáng và bãi bỏ giảm giá điện cho các đơn vị sản xuất 1 ca. Quy định giá điện giờ cao điểm để khuyến khích sử dụng điện giờ thấp điểm. Riêng những khu vực không nối lưới điện quốc gia sẽ có biểu giá riêng theo nguyên tắc đảm bảo kinh doanh, có lợi nhuận hợp lý và phải xác định rõ nguồn bù đắp chi phí.
Vì sao Chính phủ lại chọn phương án tăng 6,8%, bởi vì với phương án này thì việc đưa giá điện tiệm cận tới giá thị trường sẽ còn rất xa, thưa Thứ trưởng?.
Thứ trưởng Đỗ Hữu Hào: Năm 2010, nền kinh tế của Việt Nam vừa trải qua cuộc khủng hoảng, các doanh nghiệp đang phải đối mặt với nhiều khó khăn từ năm 2009. Sau hàng loạt chế tài để chống suy thoái như hỗ trợ lãi suất; giãn, giảm thuế thì năm nay, để ổn định nền kinh tế vĩ mô, Chính phủ đã giảm dần ưu đãi cho doanh nghiệp, ngân hàng bắt đầu siết chặt tiền tệ, nhiều sắc thuế hồi phục trở lại. Vì vậy, nếu tăng giá điện quá mạnh sẽ làm cho doanh nghiệp khó khăn hơn nữa. Thậm chí, mục tiêu tăng trưởng GDP sẽ khó thực hiện nếu không chuẩn bị tốt. Do đó, việc tăng giá phải có lộ trình, tăng dần dần. Với mức tăng 6,8% sẽ tác động không đáng kể tới nền kinh tế và đời sống nhân dân cũng như giá thành sản xuất. Tổng số tiền chênh lệch do tăng giá điện trong năm 2010 bằng khoảng 0,3% GDP, ước tính sẽ làm giảm tốc độ tăng trưởng GDP năm 2010 khoảng 0,34%, trực tiếp làm tăng CPI khoảng 0,2 — 0,27%. Các ngành sản xuất sẽ phải trả thêm khoảng 2.630 tỷ đồng tiền điện, bằng khoảng 0,36% giá trị gia tăng của sản xuất công nghiệp năm 2009. Một số ngành có chi phí tiền điện chiếm tới 30 — 40% giá thành sản xuất như cấp nước, điện, phân bón… sẽ có giá thành sản phẩm tăng 2,83 — 3,15%. Các ngành cán thép, xi măng giá thành sẽ tăng 0,2 — 0,69%. Các ngành khác chi phí tiền điện tăng thêm chủ yếu dưới 1% giá thành. Đối với người dân, những hộ sử dụng dưới 50 kWh/tháng sẽ không bị ảnh hưởng gì. Những hộ sử dụng 51 — 100 kWh/tháng sẽ phải trả thêm tối đa 7.000 đồng/tháng. Các hộ sử dụng tới 200 kWh/tháng sẽ phải trả thêm khoảng 16.000 đồng/tháng. Các hộ sử dụng tới 300 kWh/tháng phải trả thêm khoảng 26.000 đồng/tháng. Các hộ sử dụng 400 kWh/tháng phải trả them 36.500 đồng/tháng. Như vậy, mức tăng chi phí tiền điện không ảnh hưởng nhiều tới sinh hoạt của người dân. Với các hàng hóa thiết yếu cho sinh hoạt hàng ngày như hàng may mặc, nhiên liệu xăng dầu thì tỷ trọng chi phí tiền điện trong giá thành là rất nhỏ. Tuy nhiên, để tránh tình trạng các đơn vị kinh doanh lợi dụng việc điều chỉnh giá điện để tăng giá các mặt hàng thiết yếu, công tác quản lý thị trường sẽ được đẩy mạnh để hạn chế tiêu cực, gây ảnh hưởng không tốt đến đời sống nhân dân.
Có một số ý kiến cho rằng nếu giá điện tăng như hiện nay có nghĩa là chúng ta đang tiếp tục duy trì việc điều hành giá phi thị trường. Ngành than sẽ không có vốn đầu tư mở rộng sản xuất và chính điều này sẽ gây khó khăn cho ngành điện vì sẽ không có than để sản xuất điện.
Thứ trưởng Đỗ Hữu Hào : Việc điều chỉnh giá điện năm 2010 là một bước thực hiện theo cơ chế thị trường dựa trên biến động của các thông số đầu vào như giá phát điện, giá truyền tải, giá phân phối, đảm bảo bù giá hợp lý giữa các nhóm khách hàng. Với mức tăng giá điện 6,8%, giá than cho sản xuất điện năm 2010 sẽ tăng 47% với than cám 4b và tăng 28% với than cám 5 so với giá than năm 2009. Việc điều chỉnh giá than và giá điện đều phải dựa trên mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, ổn định đời sống là chính. Nếu giá than, giá khí tăng quá mạnh trong khi giá điện phải tăng theo lộ trình thì ngành điện sẽ rất khó khăn. Còn nếu giá điện cũng tăng theo giá nguyên liệu đầu vào thì sẽ tác động dây chuyền gây ảnh hưởng rất mạnh tới đời sống kinh tế của người dân, nhất là với người nghèo sẽ không thể chịu đựng được. Nhất là trong điều kiện nền kinh tế vừa được hồi phục, nếu tăng giá điện ở mức cao thì các doanh nghiệp sẽ khó trụ vững. Chúng ta cũng đang đề phòng lạm phát có khả năng quay trở lại. Vì vậy, mục tiêu quan trọng của Chính phủ là kiềm chế lạm phát, trong đó, việc điều chỉnh giá một số mặt hàng thiết yếu (trong đó có giá điện) phải được cân nhắc kỹ lưỡng.
(Theo Baocongthuong)
